Açık Planlı Alanlarda Bölge Tanımlamak

Duvarları kaldırıp salonu, mutfağı ve yemek alanını tek hacimde birleştirmek ferahlık veriyor; ama ilk birkaç haftadan sonra çoğu kişi aynı şeyi fark ediyor: alan büyük, buna karşın hiçbir yer "bir yer" gibi durmuyor. Kanepe boşlukta yüzüyor, yemek masası mutfağın devamı sanılıyor, çalışma köşesi ise bulaşık sesinin ortasında kalıyor. Açık plan dekorasyon meselesinin özü tam burada: duvar örmeden sınır çizmek. Aşağıda bu işi mobilya, halı, ışık ve renkle nasıl çözeceğinizi, sık sorulan soruların üzerinden gidip anlatıyorum.

Bölge tanımlamak tam olarak ne demek?

Bir alanın "tanımlı" olması, oraya giren kişinin ne yapacağını sormadan anlaması demek. Oturma bölgesine girdiğinizde oturmak, yemek bölgesine girdiğinizde masaya yaklaşmak istiyorsanız o bölge tanımlanmıştır.

Peki bunu neyle yaparız? Dört temel araç var ve genelde en az ikisini birlikte kullanmak gerekiyor:

• Zemin: Halı, farklı kaplama, kot farkı
• Mobilya yerleşimi: Sırtı dışa dönük kanepe, konsol, açık raf
• Işık: Sarkıt, aplik, abajur — her bölgeye kendi ışığı
• Renk ve doku: Aynı paletin farklı tonları, tavan veya duvarda vurgu

Tek araçla yetinmek genelde zayıf kalır. Sadece halı koyduğunuzda bölge "yer"e yapışır ama gözle yukarıya doğru okunmaz; sadece sarkıt astığınızda ise havada asılı kalır. İkisini üst üste bindirdiğinizde bölge birden okunur hale gelir.

Halının ölçüsü ne olmalı?

En sık yapılan hata küçük halı. Oturma grubunda halı, kanepenin ön ayaklarının üzerine binecek kadar büyük olmalı; koltuklar tamamen dışarıda kalıyorsa halı bölgeyi tanımlamıyor, sadece süslüyor. Yemek alanında ise sandalyeler geri çekildiğinde arka ayaklar halının üstünde kalmalı. Bu ölçüyü tutturmak için masanın her kenarına 60-70 cm eklemeniz yeterli.

Kanepeyi duvara mı yaslayayım, ortaya mı çekeyim?

Açık planda kanepeyi duvara yaslamak neredeyse hep yanlış karardır. Çünkü duvara yaslanan kanepe, arkasındaki bütün açıklığı tanımsız bir geçiş sahasına dönüştürür. Kanepeyi mekânın içine çekip sırtını mutfağa veya girişe döndürdüğünüzde, o sırt görünmez bir duvar gibi çalışır.

Arkada kalan boşluk nasıl değerlendirilir? İşte bu, açık planın en verimli metrekaresidir:

• İnce bir konsol: anahtar, lamba, birkaç obje
• Sırt sırta çalışma masası: bilgisayar köşesi doğar
• Uzun bir bank veya puf grubu: ikinci oturma
• Bitki grubu: yeşil bir eşik

Kanepe arkası geçiş yolunuz olacaksa en az 90 cm bırakın; iki kişinin yan yana geçtiği bir hattan söz ediyorsak 110-120 cm daha rahat. Bu ölçüleri kısarsanız bölgeler tanımlanır ama ev yaşanmaz hale gelir.

Bölme rafı iyi fikir mi?

Arkası açık, dikey elemanları seyrek bir raf ünitesi, ışığı geçirdiği için açık planı bozmaz. Ama iki şeye dikkat: raf çok dolu olursa şeffaflığı kaybolur ve duvara döner; çok yüksek olursa mekânın tavan hissini keser. Göz hizasının altında kalan, yaklaşık 100-140 cm arası bir yükseklik çoğu evde ideal dengeyi kurar. Aynı işi arkalıklı bir bank, geniş bir saksı sırası veya iki uçtan sarkan uzun perde de görebilir.

Renk ve ışıkla sınır çizmek

Bölgeleri birbirinden ayırırken tamamen farklı renk şemalarına gitmek, açık planı yamalı bohçaya çevirir. İşleyen yöntem şudur: ortak bir ana renk, bölgeye özel vurgular. Duvarlar ve büyük yüzeyler aynı tonda kalır; yemek alanında toprak tonlu bir sarkıt, oturma alanında yeşil yastıklar, çalışma köşesinde koyu bir masa üstü ile ayrım kurulur. Renk uyumu konusunda temel ilkeleri bir kez oturttuğunuzda bu ayrımı yapmak zorlaşmıyor.

Aydınlatma tarafında ise tek tavan lambası açık planın en büyük düşmanı. Ortadan gelen tek kaynak bütün hacmi eşit ve düz aydınlatır, hiçbir bölge öne çıkmaz.

Her bölgeye kendi anahtarını verin. Akşam sadece oturma alanının ışığını yakabildiğinizde, o bölge gerçekten ayrı bir odaya dönüşüyor.

Küçük açık planda hepsi sığar mı?

Sığar, ama bölge sayısını dürüstçe belirlemek şartıyla. 40 metrekarelik bir hacme oturma, yemek, çalışma, okuma ve oyun alanı sıkıştırmaya çalışmak beşinin de kötü olmasıyla sonuçlanır. İki güçlü bölge, üç zayıf bölgeden iyidir.

Alan darsa şu hamleler işe yarıyor:

1. Bölgeleri üst üste bindirin: yemek masası aynı zamanda çalışma masası olsun.
2. Yükseklik farkı yaratın: bar tezgâhı ve yüksek tabure, oturma grubundan doğal olarak ayrışır.
3. Ayakları görünen, hafif mobilya seçin; zemin göründüğü s